تفاوت لوله گالوانیزه برق گرم و سرد در روش و ضخامت پوشش روی است. لوله گرم را در حمام روی مذاب، حدود ۴۴۹ درجه، فرو می برند و پوششی ضخیم و بادوام می گیرد. لوله سرد با جریان برق و در دمای محیط فقط یک لایه نازک روی می گیرد. پس برای فضای باز، مرطوب و صنعتی نوع گرم و برای فضای داخلی و خشک نوع سرد کافی است.
در این مطلب تفاوت لوله گالوانیزه برق گرم و سرد را از نظر روش تولید، ضخامت، دوام، قیمت، اجرا و کنترل کیفیت بررسی می کنیم. اگر برای انتخاب لوله برق فلزی عجله دارید، مستقیم سراغ جدول مقایسه و بخش انتخاب بر اساس محیط بروید.
من از تیم محتوای فنی پایپ خاور هستم. این مطلب را با کمک همکاران بخش فروش و انبار آماده کرده ایم، چون هنگام خرید لوله برق همین سؤال بارها پرسیده می شود.
لوله گالوانیزه برق یا کاندوئیت، لوله فولادی است که سیم و کابل را در برابر ضربه، رطوبت و آسیب مکانیکی حفظ می کند. لایه روی جلوی زنگ زدن فولاد را می گیرد. روش زدن همین لایه، تفاوت لوله گالوانیزه برق گرم و سرد را می سازد.

لوله ابتدا چربی زدایی و اسیدشویی می شود و بعد در روی مذاب غوطه ور می شود. بین روی و فولاد یک لایه آلیاژی شکل می گیرد که پوشش را محکم نگه می دارد. به همین دلیل ضربه و خراش، پوشش را کمتر می کَند.
یک نکته مهم درباره بازار ایران: بعضی تولیدکننده ها لوله «گرم سبک» را از ورق پیش گالوانیزه می سازند و پوشش آن ها طبق اطلاعات برخی کارخانه ها حدود ۱۲ تا ۱۸ میکرون است. این با لوله ای که بعد از ساخت غوطه ور می شود، فرق دارد.
در الکتروگالوانیزه، لوله در محلول نمک روی نقش کاتد دارد و با عبور جریان مستقیم، یون های روی روی آن می نشینند. سطح صاف و براق می شود، اما پوشش معمولاً زیر ۲۵ میکرون است و پیوند آلیاژی ندارد.
گاهی «گالوانیزه سرد» به رنگ یا اسپری غنی از روی هم گفته می شود. آن برای ترمیم محل برش است، نه ساخت لوله.
ضخامت پوشش مهم ترین عدد در تفاوت لوله گالوانیزه برق گرم و سرد است. طبق استاندارد ISO 1461، برای فولاد نازک تر از ۳ میلی متر که جدار معمول لوله برق است، میانگین پوشش حداقل ۴۵ تا ۵۵ میکرون است.
این استاندارد فقط برای قطعه هایی است که بعد از ساخت غوطه ور می شوند. ورق پیش گالوانیزه تابع استاندارد دیگری مثل EN 10346 است. برای خود لوله هم استاندارد ساخت مثل IEC 61386 یا BS 4568 را از فروشنده بخواهید.
روی در محیط شهری معمولی (رده C3 در ISO 9223) سالی حدود ۰٫۷ تا ۲٫۱ میکرون مصرف می شود. با این حساب، ۴۵ میکرون تقریباً ۲۰ تا بیش از ۶۰ سال می ماند و ۱۰ میکرون حدود ۵ تا ۱۴ سال. این برآورد نظری است، نه ضمانت.
در محیط خشک داخلی (رده C1) مصرف روی از ۰٫۱ میکرون در سال هم کمتر است و لوله سرد سال ها سالم می ماند. در محیط مرطوب، ساحلی یا صنعتی، مصرف روی چند برابر می شود. عددهایی مثل «سه ماه زنگ می زند» هم منبع ندارند.
«در پروژه های برق، خرابی معمولاً از لوله ارزان نیست؛ از لوله ای است که برای محیط اشتباه انتخاب شده.» — تیم فنی پایپ خاور
در گرم پس از ساخت، لوله در حمام پر می شود و داخل و بیرونش روی می گیرد. در گرم سبک، داخل از ورق روی دارد ولی درز جوش معمولاً پوشش جدا می خواهد. در سرد، جریان برق کمتر به داخل می رسد و پوشش داخلی معمولاً ضعیف تر است.
این مهم است، چون رطوبت میعان شده داخل لوله، عایق کابل را هم تهدید می کند.
لوله سرد ارزان تر است، چون روی کمتری مصرف می کند و تجهیزات حرارتی نمی خواهد. لوله گرم به همین دلیل گران تر است. اما درصد ثابتی برای اختلاف قیمت وجود ندارد، چون قیمت روی و فولاد روزانه تغییر می کند.
هزینه اصلی بعد از نصب پیدا می شود. تعویض لوله ای که زنگ زده یعنی باز کردن دیوار یا سقف و کابل کشی دوباره. پس در محیط مرطوب، تفاوت لوله گالوانیزه برق گرم و سرد در قیمت اولیه معمولاً به نفع گرم تمام می شود.

|
معیار |
گالوانیزه گرم |
گالوانیزه سرد |
|
روش |
غوطه وری در روی مذاب |
الکتروگالوانیزه |
|
دمای فرآیند |
حدود ۴۴۹ درجه |
دمای محیط |
|
ضخامت پوشش |
از حدود ۱۲ تا ۸۰ میکرون، بسته به نوع |
معمولاً زیر ۲۵ میکرون |
|
پیوند با فولاد |
آلیاژی |
سطحی |
|
ظاهر |
معمولاً مات تر و کمی زبر |
براق و صاف |
|
محیط مناسب |
مرطوب، بیرونی، صنعتی |
داخلی و خشک |
|
قیمت |
بالاتر |
پایین تر |
ظاهر معیار مطمئنی نیست، چون ورق پیش گالوانیزه هم براق است. ضخامت اندازه گیری شده را مبنا بگیرید.
در عمل تفاوت لوله گالوانیزه برق گرم و سرد را این طور ببینید:
تفاوت لوله گالوانیزه برق گرم و سرد در اجرا هم دیده می شود. برش و رزوه زنی روی را از سر لوله برمی دارد. لبه ها را با اسپری غنی از روی بپوشانید. خم کاری شدید هم پوشش لوله سرد را راحت تر ترک می دهد. در نقشه های اجرایی که با AutoCAD Electrical یا Revit MEP تهیه می شود، نوع پوشش را در لیست مصالح بنویسید تا هنگام خرید اشتباه نشود.
تا تفاوت لوله گالوانیزه برق گرم و سرد فقط روی کاغذ نماند، این پنج کار را انجام دهید:
درباره تفاوت لوله گالوانیزه برق گرم و سرد این اشتباه ها زیاد دیده می شود:
سوالات متداول
لوله برق گرم بهتر است یا سرد؟ به محیط بستگی دارد. در فضای مرطوب و بیرونی گرم، در فضای خشک داخلی سرد.
تفاوت لوله گالوانیزه برق گرم و سرد در یک جمله چیست؟ ضخامت و نوع پوشش روی؛ گرم ضخیم تر و بادوام تر است و سرد نازک و ارزان.
آیا گرم سبک با گرم سنگین یکی است؟ نه. گرم سبک از ورق پیش گالوانیزه ساخته می شود و پوشش نازک تری دارد.
لوله سرد در پارکینگ مناسب است؟ معمولاً نه، چون رطوبت و نمک پوشش نازک را زود مصرف می کند.
آیا از روی ظاهر می توان تفاوت را فهمید؟ فقط تقریبی. ضخامت سنج و گواهی کارخانه قابل اعتمادتر است.

جمع بندی
تفاوت لوله گالوانیزه برق گرم و سرد را به یاد بسپارید: گرم پوشش ضخیم و آلیاژی دارد و برای محیط سخت است، سرد نازک و ارزان است و برای محیط خشک. برای انتخاب لوله مناسب پروژه، با کارشناسان پایپ خاور مشورت کنید.